Нам нужна ваша помощь

Прочитайте наше обращение. Вы важнее, чем думаете.

Просмотреть
Скрыть
1863x

Культура, Общество

Чаму беларусам варта схадзіць на «Дзюнкерк»?

1863x, 28 July

У эпоху постмадэрнізму, калі сучаснае «мастацтва» часцяком уяўляе сабой убогі спечаны кавалак гультайства і лайна, ва ўсіх нармальных хлопцаў ёсць аддушына ў масавай культуры. І імя ёй – Крыстафэр Нолан.

Апошнія гадоў 10 касавымі зборамі руляць у асноўным экранізацыі коміксавых сагаў, буйнабюджэтныя сямейныя анімацыі, ну і старыя геніі накшталт Кэмерана. Вось ходзіш ты на самыя буйныя прэмʼеры, бачыш правільна падабраных актораў, шыкоўныя спец.эфекты, маштабныя пастаноўкі, але на наступную раніцу толкам і не хочацца думаць аб сусвеце якога-небудзь «Чалавека-Мураша» або «Атраду самазабойцаў».

Бясконцыя франшызы, якія можна глядзець спінным мозгам, кляпаюць дзясяткамі кожны год

Тым даражэй для сучаснага сусветнага кінематографу значнасць брытанскага рэжысёра Крыстафера Нолана. Ён здымаў цудоўныя фільмы за 6 тыс. даляраў, ён здымаў цудоўныя фільмы за 9 млн. даляраў і ён здымае выдатныя фільмы за 250 мільёнаў даляраў. Нолан здымае на розныя тэмы: злачынцы, гульні з памяццю, Бэтмен, навуковая фантастыка. Ён увесь час эксперыментуе і знаходзіць новыя падыходы да апавядання, узяць для прыкладу «Inception».

І вось нядаўна ў сусветны пракат выйшаў яго дэбют у жанры ваенна-гістарычнай драмы. Брытанец вырашыў распавесці пра адзін трагічны, захапляльны і вострасюжэтны момант Другой Сусветнай – акружэнне саюзніцкіх войскаў у Дзюнкерку.

ПЕРАДГІСТОРЫЯ ДЗЮНКЕРКУ

1940 год. 10 мая нямецкія войскі пачалі аперацыю «Гельб» ( «жоўты») па захопу Францыі. Але Гітлер паступіў хітра: ён не пайшоў лабавой атакай на французска-нямецкую мяжу, якая была ўмацавана «лініяй Мажыно» (французскі аналаг лініі Маннергейма ў Фінляндыі). Францыя рыхтавалася абараняцца і загадзя ўбухала дастаткова грошай у ахову межаў. Тады нацысты вырашылі пачаць уварванне шляхам абыходу – захапіўшы Бельгію і Галандыю. Такі манеўр вельмі хутка прадвызначыў зыход барацьбы.

Чырвоным пазначаная «Лінія Мажыно»

Праз 2 тыдні сумесныя сілы брытанцаў-французаў-бельгійцаў апынуліся абкружанымі і прыціснутымі да мора на поўначы Францыі ў горадзе Дзюнкер. Гітлер вырашыў, што іх лёс вырашаны, сухапутнымі часткамі ахвяраваць не варта і даў свабодную Герынгу пачаць бамбіць сілы кааліцыі з паветра. Але Люфтваффэ не разлічылі свае сілы, таму як лётчыкі былі стомленыя (3 тыдня па некалькі вылетаў кожны дзень), тэхніка мела патрэбу ў рамонце і абслугоўванні, авіябомбы таксама трэба было падвезці. У выніку атакі авіяцыі не было скрышальнымі, і ў саюзнікаў зʼявілася некалькі лішніх дзён.

ФІЛЬМ

Фільм распавядае пра падзеі аперацыі «Дынама» – эвакуацыі больш за 300 тысяч салдат з Дзюнкерку ў Англію. Нолан і тут умудрыўся паэксперыментаваць з сюжэтам: ён дзеліцца на тры часткі, і час па-рознаму цягнецца на працягу фільма. На сушы падзеі доўжацца тыдзень, на моры – адзін дзень, у паветры – адну гадзіну.

Чым добры «Дзюнкерк»? У ім ідэальна збалансаваны ўмераная доля гістарызму (нехарактэрная для тыповага Галівуду), рэалістычнасць і атмасфернасць. Літаральна з першых хвілін фільма адкрываецца часовай партал, які перацягвае нас у 1940-ы, а затым зацягвае ўсё больш і больш. Пачуццё небяспекі, жаданне выжыць і пры гэтым спроба застацца чалавекам змешваецца з фізічным адчуваннем смерці, якая можа нагнаць кожнага ў любую секунду.

Цікавым ходам Нолана было візуальна прыбраць праціўніка. За ўвесь фільм канкрэтна нямецкіх салдат вы практычна не ўбачыце, а толькі нацысцкія тарпеды, бомбы, самалёты. Гэта стварае вельмі выразнае адчуванне абкружэння, калі вораг здаецца паўсюдным і няўмольна прысутнічае, хаваецца за кожным ярам, воблакам, воплескам.

Таксама тут няма лаў-сторы, доўгіх пафасных сцэн, галоўнага злодзея. «Дзюнкерк» вялікае і сапраўднае мужчынскае мужчынскае кіно, якога так усім не хапае ў апошні час.

ЧАМУ «ДЗЮНКЕРК» ВАРТА ЎБАЧЫЦЬ БЕЛАРУСАМ?

На жаль, тыповы беларус калі і бачыць нешта пра вайну, так гэта хутчэй за ўсё толькі агітпроп. «Сталінград», «Брэсцкая Крэпасць», «Мы з Будучыні», «28 панфілаўцаў» ставяць задачу не распавесці гісторыю, ня паказаць тыя падзеі ў цікавай форме, а навязаць пэўную кропку гледжання. Наш «Беларусьфільм» займаецца прыблізна тым жа, кожны раз марнуючы мільёны даляраў на ваенныя стужкі і серыялы, якія застаюцца глыбока стратнымі і нікому не патрэбнымі.

Вось на гэтае тварэнне было выдаткавана да 5 мільёнаў долараў бюджэтных грошай. А вы пра яго хіба і не чулі.

Вядома, у галівудскіх стужак бюджэт у дзясяткі разоў больш, але праблема нават не ў грошах, а ў ідэях і падыходзе. Наш глядач прывык да штампаў, прывык бачыць у кадры падпаленыя нямецкія танкі, скрываўленыя павязкі на галаве ў чырвонаармейцаў, а таксама каб абавязкова была прыгожая мед.сястра Леначка з санітарнай часткі. Але такая лайна-творчасць больш нагадвае рэаліі кампʼютарных гульняў, чым сапраўднае жыццё. Усе гэтыя «Дзяды ваявалі!» і «На Берлін!» ідзе як раз прадстаўлення віртуальнасці вайны тыповага абывацеля.

У нашай краіне, дзе ёсць цэлы культ вайны, выдаткоўваюцца сотні мільёнаў даляраў на новыя музеі «Вялікай Айчыннай», праводзяцца бясконцыя парады і вымаўляюцца чарговыя збітыя фразы пра ветэранаў, людзі на самой справе нават не ведаюць, што такое Другая Сусветная. Максімум, што могуць ведаць, гэта пару мадэляў танкаў (дзякуючы папулярнасці World of Tanks) і дату 1941-1945.

Схадзіце на Дзюнкерк, хто не хадзіў. Няхай Нолан прынясе прыбытак Галівуду, каб у гэтых бізнесоўцаў ад кінаэкрану быў матыў зноў даць грошай на выдатнае гістарычнага кіно. Калі мы не можам атрымаць нешта вартаснае ад родных студый, прыйдзецца здавольвацца культурным імпартам з выдатным тэрмінам даўнасці. Бо такі фільм не шкада перагледзець яшчэ раз.

  • Andrew Smykowsky

    Замнога пафасу. Кіно ніякае. Накруціць амаль 2 гадзіны кіначасу, каб выдаць “на-гора” вядомую прамову Чэрчыля “Мы будзем змагацца”? Чэрчыль – глыба, але псаваць вочы дзеля гэтага… Ну, ня ведаю. Адзінае апраўданне, што гэты фільм з гэтай прамовай – гэта мэсыдж. “Мы будзем змагацца!” Але хто адрасат? Каму гэта кажуць? Гэта – адзіная інтрыга фільму. Астатняе – паглядзеў і забыў.

    • Herasim Susanin

      Ага, лепей насалоджваць вочы вытворчасцю “партызанфильма”….

  • Аляксей Малашчанка

    Дзеля справядлівасці, “Дняпроўскі рубеж” – фільм неблагі. Мне падабаўся. Рэкамендую тым, хто не глядзеў.